{"id":104,"date":"2023-04-12T13:00:57","date_gmt":"2023-04-12T13:00:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/?p=104"},"modified":"2023-07-24T22:12:49","modified_gmt":"2023-07-24T22:12:49","slug":"wedrowka-basni-kolebka-basni-cz-iii-panczatantra","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/2023\/04\/12\/wedrowka-basni-kolebka-basni-cz-iii-panczatantra\/","title":{"rendered":"W\u0119dr\u00f3wka ba\u015bni \u2013 kolebka ba\u015bni, cz. III \u2013 \u201ePa\u0144czatantra”"},"content":{"rendered":"\n
\"W\u0119dr\u00f3wki<\/figure>\n\n\n\n

 Ilustracja Micha\u0142 Bylina – „Czarodziejska ksi\u0119ga” J. Porazi\u0144ska<\/p>\n\n\n\n

Dawno, dawno temu\u2026 za siedmioma g\u00f3rami, za siedmioma morzami – w kraju tak egzotycznym i pi\u0119knym, \u017ce a\u017c trudno go opisa\u0107 prostymi s\u0142owami, \u017cyli ludzie, kt\u00f3rzy w pami\u0119ci zachowali najstarsze przypowie\u015bci \u015bwiata. Tym krajem by\u0142y Indie\u2026<\/p>\n\n\n\n

Poznajmy histori\u0119 tych najstarszych opowie\u015bci, kt\u00f3re zanim obieg\u0142y prawie ca\u0142y \u015bwiat, narodzi\u0142y si\u0119 na P\u00f3\u0142wyspie Indyjskim. Przekazywane ustnie, a nast\u0119pnie spisane w sanskrycie<\/strong> (staro\u017cytnym j\u0119zyku Indii), dzi\u015b uznawane s\u0105 za \u201eprabajki\u201d \u2013 jedne z najstarszych ba\u015bni \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePa\u0144czatantra\u201d \u2013 historia najstarszych ba\u015bni \u015bwiata<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ba\u015bnie karmi\u0105 nasz\u0105 wyobra\u017ani\u0119, ucz\u0105 systemu warto\u015bci i s\u0105 niejednokrotnie \u015bwietnym drogowskazem, jak nale\u017cy post\u0119powa\u0107 w konkretnych sytuacjach. Opowiadane ku przestrodze, w ramach nauki i poznawania regu\u0142 panuj\u0105cych \u015bwiatem, pe\u0142ni\u0105 od tysi\u0119cy lat bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 wychowawcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Nie spos\u00f3b dzi\u015b doj\u015b\u0107 do tego, jak i kiedy narodzi\u0142y si\u0119 pierwsze ba\u015bnie. Wiemy jednak, \u017ce sporo w\u0105tk\u00f3w kszta\u0142towa\u0142o si\u0119 na przestrzeni wiek\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zreszt\u0105 powsta\u0142a ju\u017c nawet w XII w. p.n.e., a ich \u015blady mo\u017cna dzi\u015b odnale\u017a\u0107 w starohinduskiej literaturze, do kt\u00f3rej zalicza si\u0119 s\u0142ynny \u201ePi\u0119cioksi\u0105g m\u0105dro\u015bci Indii\u201d \u2013 \u201ePa\u0144czatantr\u0119\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Spisanie pi\u0119cioksi\u0119gu<\/strong>, czyli inaczej \u201ePa\u0144czatantry\u201d (lub „Pa\u0144\u0107atantry”) sytuuje si\u0119 (zgodnie z przeprowadzonymi badaniami) najprawdopodobniej w III w. p.n.e.<\/strong> Opowie\u015bci te mia\u0142 wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 zapisa\u0107 pewien m\u0119drzec – bramin o imieniu Wisznu\u015barman<\/strong>, dzi\u0119ki kt\u00f3remu tekst trafi\u0142 do obiegu literatury \u015bwiatowej. Przet\u0142umaczony na j\u0119zyk pahlavi<\/strong> (\u015bredioperski) w VI wieku naszej ery<\/strong> zyska\u0142 nazw\u0119 \u201eKalila i Dimna\u201d<\/strong> (Kal\u012bla wa-Dimna) i odegra\u0142 spor\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu si\u0119 \u015bredniowiecznej literatury arabskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"Ba\u015bnie\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Ilustracja Micha\u0142 Bylina – „Czarodziejska ksi\u0119ga” J. Porazi\u0144ska<\/p>\n\n\n\n

Co znajduje si\u0119 w \u201ePa\u0144czatantrze\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tego rodzaju opowie\u015bci pochodz\u0105ce z ustnej tradycji ludowej zwykle przybieraj\u0105 form\u0119 szkatu\u0142kow\u0105<\/strong> \u2013 przypominaj\u0105c\u0105 nieco charakterem historie przekazywane z pokolenia na pokolenie. Mamy wi\u0119c ca\u0142\u0105 mnogo\u015b\u0107 lu\u017ano ze sob\u0105 powi\u0105zanych w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re tworz\u0105 sie\u0107 zagmatwanych opowie\u015bci, jakie \u0142\u0105cz\u0105 poszczeg\u00f3lne postaci wyst\u0119puj\u0105ce w przypowie\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n

Nie inaczej jest w \u201ePa\u0144czatantrze\u201d. Na starohinduski orygina\u0142 pierwotnie sk\u0142ada\u0142 si\u0119 wst\u0119p oraz 5 opowie\u015bci g\u0142\u00f3wnych<\/strong> skierowanych do doros\u0142ego s\u0142uchacza. Trzon historii stanowi rozmowa m\u0119drca z synami kr\u00f3la<\/strong>, kt\u00f3rym mia\u0142 przekaza\u0107 wiedz\u0119 o tym, jak zarz\u0105dza\u0107 pa\u0144stwem<\/strong>, jak traktowa\u0107 poddanych i jak post\u0119powa\u0107 z najbli\u017cszym otoczeniem dworu. Teksty te gloryfikowa\u0142y raczej spryt, pomys\u0142owo\u015b\u0107 i inteligencj\u0119, kt\u00f3r\u0105 powinien si\u0119 odznacza\u0107 w\u0142adca, ani\u017celi altruizm, postrzegany cz\u0119sto jako oznaka s\u0142abo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

M\u0119drzec b\u0119d\u0105cy narratorem w \u201ePa\u0144czatantrze\u201d pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 nauczyciela, kt\u00f3ry za pomoc\u0105 przypowie\u015bci przekazywa\u0142 sw\u0105 nauk\u0119, a wraz z ni\u0105 cenne informacje oraz sposoby reagowania na przer\u00f3\u017cne sytuacje, z jakimi m\u0142odzi w\u0142adcy mieli si\u0119 styka\u0107 w trakcie swoich rz\u0105d\u00f3w. Opowie\u015bci te przybiera\u0142y form\u0119 przypowie\u015bci – ba\u015bni, kt\u00f3rych bohaterami by\u0142y zwykle zwierz\u0119ta<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniejsze przek\u0142ady doczeka\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju modyfikacji. T\u0142umaczenie z VI wieku nie obejmuje ju\u017c np. rozmowy m\u0119drca z kr\u00f3lewskimi synami, a kr\u00f3la z filozofem<\/strong>. Dodanych zosta\u0142o tam tak\u017ce kilka opowie\u015bci indyjskich (pochodzi\u0142y m.in. z \u201eMahabharaty\u201d<\/strong> \u2013 Mah\u0101bh\u0101raty \u2013 jednego z dw\u00f3ch najwi\u0119kszych, hinduskich poemat\u00f3w epickich). Wtedy te\u017c zmieni\u0142a si\u0119 nazwa zbioru ba\u015bni z \u201ePa\u0144czatantry\u201d na \u201eKalila i Dimna\u201d. Ta druga wywodzi\u0142a si\u0119 od imion bohater\u00f3w pierwszej przypowie\u015bci znajduj\u0105cej si\u0119 w ksi\u0119dze. Tytu\u0142owi Kalilag i Dimnag<\/strong> to szakale, b\u0119d\u0105cy ministrami kr\u00f3la lwa.<\/p>\n\n\n\n

\""O<\/figure>\n\n\n\n

Rycina pochodz\u0105ca z jednego z przek\u0142ad\u00f3w „Pa\u0144czatantry” – „O ptaku, kt\u00f3ry przechytrzy\u0142 kraba”<\/p>\n\n\n\n

Arabski przek\u0142ad i posta\u0107 Burzuwayha<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W VIII wieku \u201eKalila i Dimna\u201d przechodzi dalsze zmiany i zostaje mocno zarabizowana, a do historii w niej zawartych do\u0142\u0105cza posta\u0107 perskiego medyka \u2013 Burzuwayha<\/strong>. To on pojawia si\u0119 teraz w pierwszych dw\u00f3ch rozdzia\u0142ach dzie\u0142a i wed\u0142ug bada\u0144 literaturoznawczych stanowi alter ego samego t\u0142umacza na j\u0119zyk arabski \u2013 pisarza Abd Allaha ibn al-Mukaffy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Arabski wst\u0119p opowiada histori\u0119 zdobycia indyjskiej ksi\u0119gi m\u0105dro\u015bci poprzez spisanie jej z pami\u0119ci przez Burzuwayha i jej dalek\u0105 podr\u00f3\u017c z Indii do Persji. Druga cz\u0119\u015b\u0107 wst\u0119pu po\u015bwi\u0119cona zosta\u0142a z kolei wewn\u0119trznym rozterkom medyka, na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce liczne przypowie\u015bci obrazuj\u0105ce przemy\u015blenia towarzysz\u0105ce Burzuwayhowi i przy\u015bwiecaj\u0105ce mu idee. Czu\u0107 tutaj ducha wielu religii i filozofii (Indii, Iranu oraz islamu).<\/p>\n\n\n\n

Przystanek Europa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

w wieku XI<\/strong> zbi\u00f3r hindusko-persko-arabskich ba\u015bni trafia w ko\u0144cu, w greckim przek\u0142adzie, na nasz kontynent. Jest to ciekawy w\u0105tek historii tej niesamowitej ksi\u0119gi ba\u015bniowych przypowie\u015bci, poniewa\u017c \u0142\u0105czy si\u0119 w pokr\u0119tny spos\u00f3b z postaci\u0105 na wp\u00f3\u0142 legendarnego bajkopisarza Ezopa.<\/p>\n\n\n\n

Na europejskim gruncie powsta\u0142a bowiem obiegowa opinia, jakoby legendarnym tw\u00f3rc\u0105 \u201ePa\u0144czatantry\u201d (w Europie nazwan\u0105 \u201eBajkami Bidpaia\u201d<\/strong>) by\u0142 Bidpai<\/strong> albo te\u017c Pidpai<\/strong>, a hebrajskie t\u0142umaczenie ksi\u0119gi identyfikuje tego\u017c autora z samym Ezopem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Nasza wiedza na temat greckiej literatury wskazuje jednak, \u017ce Ezop m\u00f3g\u0142 jedynie zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z \u201ePa\u0144czatantr\u0105\u201d i zainspirowany ni\u0105 tworzy\u0107 w\u0142asne bajki moralizatorskie, w kt\u00f3rych bohaterami s\u0105 zwierz\u0119ta. Sam za\u015b motyw wprowadzania zwierz\u0105t do ba\u015bni wyst\u0119puje niemal w ka\u017cdej cywilizacji, a w spos\u00f3b naturalny \u0142\u0105czy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z hinduizmem, w kt\u00f3rym obecny jest w\u0105tek w\u0119dr\u00f3wki dusz.<\/p>\n\n\n\n

\""O<\/figure>\n\n\n\n

 „O \u017cabie, pszczole i ptaku, co zabi\u0142y s\u0142onia” – miniatura z „Ksi\u0119gi Papugi” pochodz\u0105ca ze zbior\u00f3w Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/p>\n\n\n\n

\u201eKsi\u0119ga Papugi\u201d \u2013 pomost \u0142\u0105cz\u0105cy \u201ePa\u0144czatantr\u0119\u201d z \u201eKsi\u0119g\u0105 tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Znamienne dla dawnych czas\u00f3w jest to, \u017ce staro\u017cytne teksty kultury nie tylko bywa\u0142y wielokrotnie t\u0142umaczone i modyfikowane, ale tak\u017ce na kanwie ich popularno\u015bci tworzone by\u0142y bardzo podobne teksty, kt\u00f3re dzi\u015b pewnie uznaliby\u015bmy za plagiaty. Poj\u0119cie to jednak nie istnia\u0142o w dawnych czasach, a mocne \u201einspirowanie si\u0119\u201d innymi nale\u017ca\u0142o do powszechnych praktyk.<\/p>\n\n\n\n

Nie inaczej dzia\u0142o si\u0119 z \u201ePa\u0144czatantr\u0105\u201d czy \u201eKsi\u0119g\u0105 tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d. M\u0142odsza \u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d ma wiele punkt\u00f3w stycznych z \u201ePa\u0144czatantr\u0105\u201d, ale zar\u00f3wno jedna, jak i druga zainspirowa\u0142y tw\u00f3rc\u00f3w \u201eKsi\u0119gi Papugi\u201d. Przyk\u0142ad ten wyra\u017anie pokazuje, jak ba\u015bniowe motywy przenika\u0142y si\u0119 wzajemnie na przestrzeni dziej\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u201eTuti Name\u201d<\/strong>, czyli \u201eKsi\u0119ga Papugi\u201d<\/strong> to r\u00f3wnie\u017c zbi\u00f3r ba\u015bni, jakie wi\u0105\u017ce posta\u0107 narratora. Sk\u0142ada si\u0119 z wielu opowie\u015bci, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 tworz\u0105c w ten spos\u00f3b dobrze nam ju\u017c znany uk\u0142ad szkatu\u0142kowy. Wszystkie historie, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w tej ksi\u0119dze s\u0105 opowiadane przez papug\u0119 Majn\u0119<\/strong> nale\u017c\u0105c\u0105 do perskiego kupca Majmuna<\/strong>. Ptak snuje swe opowie\u015bci \u017conie kupca \u2013 Chod\u017ceste<\/strong>, kt\u00f3ra w trakcie wyjazdu m\u0119\u017ca pr\u00f3buje uda\u0107 si\u0119 na schadzk\u0119 z kochankiem. Aby nie dosz\u0142o do zdrady papuga przez 52. noce opowiada ba\u015bnie swojej pani<\/strong>. Ko\u0144czy je za ka\u017cdym razem nad ranem, krzy\u017cuj\u0105c tym samym plany wyj\u015bcia Chod\u017ceste. Brzmi znajomo, prawda :)? Ten schemat jest wyra\u017anie zakorzeniony w tek\u015bcie \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cda z opowiadanych historii niesie te\u017c ze sob\u0105 pewn\u0105 nauk\u0119 i ma charakter moralizatorski, jak wszystkie tego rodzaju opowiadania. W samych za\u015b ba\u015bniach wyst\u0119puj\u0105 oczywi\u015bcie zwierz\u0119ta \u2013 ptaki, szakale, lwy, myszy, ma\u0142py, czy tygrysy. Szakal jest zreszt\u0105 jedn\u0105 z wa\u017cniejszych, wielokrotnie pojawiaj\u0105cych si\u0119 postaci i to zar\u00f3wno w \u201eTuti Name\u201d, jak i \u201ePa\u0144czatantrze\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Majna<\/figure>\n\n\n\n

 Majna i Chod\u017ceste – miniatura z „Ksi\u0119gi Papugi” pochodz\u0105ca ze zbior\u00f3w Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/p>\n\n\n\n

Papuga w starohinduskich wierzeniach<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eTuti Name\u201d koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 papugi, kt\u00f3ra w staro\u017cytnych Indiach by\u0142a \u015bwi\u0119tym ptakiem<\/strong>. Jej symbolika jest zreszt\u0105 bardzo z\u0142o\u017cona. Ptaki te kojarzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie z m\u0105dro\u015bci\u0105, prawdom\u00f3wno\u015bci\u0105 oraz niewinno\u015bci\u0105<\/strong>. Uto\u017csamiano je r\u00f3wnie\u017c z symbolem mi\u0142o\u015bci<\/strong> i uznawano za powiernik\u00f3w sekret\u00f3w<\/strong>. Papugi pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce wielokrotnie w r\u00f3\u017cnych tekstach jako pos\u0142a\u0144cy. Hindusi wierzyli, \u017ce potrafi\u0105 \u015bledzi\u0107 \u017cony i pods\u0142uchiwa\u0107 tajemne rozmowy kochank\u00f3w podczas mi\u0142osnych schadzek. Tego rodzaju motyw pojawia si\u0119 zreszt\u0105 w samej \u201eKsi\u0119dze Papugi\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201eTuti Name\u201d w polskich zbiorach bibliotecznych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe manuskrypt ksi\u0119gi autorstwa Zijaia ed-din Nechszebiego<\/strong>, sporz\u0105dzony w Kaszmirze jako jeden z p\u00f3\u017aniejszych przek\u0142ad\u00f3w „Tuti Name” (najprawdopodobniej na prze\u0142omie XVIII i XIX w.<\/strong>) znajduje si\u0119 w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Jest to niezwyk\u0142e dzie\u0142o, kt\u00f3re zawiera r\u0119cznie malowane miniatury, odpowiadaj\u0105ce poszczeg\u00f3lnym opowiadaniom ksi\u0119gi. Zreszt\u0105 to nie jedyny taki tekst, kt\u00f3ry obecny jest w kolekcji uniwersyteckiej biblioteki, poniewa\u017c posiada ona aktualnie a\u017c 300. perskich manuskrypt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142ad ten pokazuje jak du\u017cym zainteresowaniem cieszy\u0142y si\u0119 u nas przez wieki orientalne teksty, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy\u0142y pomi\u0119dzy kr\u00f3lewskimi dworami, bibliotekami, a tak\u017ce prywatnymi zbiorami szlachty. Mi\u0119dzy innymi \u201ePa\u0144czatantr\u0119\u201d, \u201eKsi\u0119g\u0119 Papugi\u201d, czy \u201eKsi\u0119g\u0119 tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d czytywali nasi rodzimi pisarze, by p\u00f3\u017aniej na gruncie zdobytych do\u015bwiadcze\u0144 literackich tworzy\u0107 w\u0142asne utwory, jak np. \u201eR\u0119kopis znaleziony w Saragossie\u201d Jana Potockiego, czy \u201eCzapl\u0119 ryby i raka\u201d Ignacego Krasickiego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\""O<\/figure>\n\n\n\n

 „O tym, jak szakala wybrano kr\u00f3lem, a potem go zabito” – miniatura z „Ksi\u0119gi Papugi” pochodz\u0105ca ze zbior\u00f3w Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/p>\n\n\n\n

Historia ba\u015bni ko\u0142em si\u0119 toczy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u0144cz\u0105c ten bardzo d\u0142ugi, bo a\u017c trzycz\u0119\u015bciowy, artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony w\u0119dr\u00f3wkom ba\u015bni dotarli\u015bmy do samego pocz\u0105tku, do kolebki najstarszych ba\u015bni \u015bwiata – P\u00f3\u0142wyspu Indyjskiego, Persji oraz P\u00f3\u0142wyspu Arabskiego.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie z tamtych rejon\u00f3w \u015bwiata pochodz\u0105 teksty najbardziej znanych utwor\u00f3w ba\u015bniowych, jakie przetrwa\u0142y do dzi\u015b. Ich fenomen polega na uniwersalno\u015bci i prostocie przekazu<\/strong>, kt\u00f3ra skupia si\u0119 na odwiecznej walce dobra ze z\u0142em<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015bnie te pomaga\u0142y w odnalezieniu w\u0142a\u015bciwej filozofii \u017cyciowej<\/strong> zgodnej z panuj\u0105cymi w danym rejonie wierzeniami i dawa\u0142y gotowe sposoby radzenia sobie z przeciwno\u015bciami losu<\/strong>. Nazywane ksi\u0119gami m\u0105dro\u015bci ukrywa\u0142y pod p\u0142aszczem przypowie\u015bci rozgrywaj\u0105cych si\u0119 w i\u015bcie ba\u015bniowych sceneriach zbi\u00f3r \u017cyciowych zasad oraz regu\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d i \u201ePa\u0144czatantra\u201d to niew\u0105tpliwe skarby literatury \u015bwiatowej, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do rozpowszechnienia zainteresowania kultur\u0105 orientu w Europie. I mimo tego, \u017ce pewnie nie s\u0105 jedynymi spo\u015br\u00f3d najstarszych zbior\u00f3w ba\u015bni (mo\u017cna si\u0119 ju\u017c na tym etapie spiera\u0107 tak\u017ce o rol\u0119 mitologii greckiej, s\u0142owia\u0144skiej, nordyckiej, czy chi\u0144skiej na tym polu), to jednak pozostaj\u0105 one wci\u0105\u017c niekwestionowanymi arcydzie\u0142ami literatury, jakie w du\u017cej mierze dzi\u0119ki pisarzom takim jak Andersen, Perrault, Basile czy bracia Grimm wp\u0142yn\u0119\u0142y na rozw\u00f3j ba\u015bni i bajek dzieci\u0119cych naszych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli nie czyta\u0142e\u015b\/a\u015b poprzednich cz\u0119\u015bci to kliknij w poni\u017csze linki:<\/p>\n\n\n\n

Ojcowie ba\u015bni – cz. I<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kolebka ba\u015bni – cz. II – „Ksi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy”<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

——————————————————-<\/p>\n\n\n\n

Z czego m.in. korzysta\u0142am przy tworzeniu tego artyku\u0142u?<\/p>\n\n\n\n

– Magdalena Ginter-Fro\u0142ow, Ksi\u0119ga Papugi Nechszebiego ze zbior\u00f3w Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/em>, Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, Polski Instytut Studi\u00f3w nad Sztuk\u0105 \u015awiata<\/p>\n\n\n\n

– Janusz Krzy\u017cowski, Kalila i Dimna. Bajki Bidpaia, hakima Burzoe i Abdalaha ibn Mukaffy opowiada na nowo Janusz Krzy\u017cowski<\/em>, Ambasada Libanu w Warszawie, 2006 r.<\/p>\n\n\n\n

– Barbara Kubicka-Czekaj, O rybach, rakach i podst\u0119pnych ptakach<\/em>, Prace Naukowe Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej w Cz\u0119stochowie, Cz\u0119stochowa, 1990 r.<\/p>\n\n\n\n

 – Barbara Ostafin, Kalila i Dimna. Edycje i r\u0119kopisy dzie\u0142a<\/em>, Studia Arabistyczne i Islamistyczne 11, 2003 r.<\/p>\n\n\n\n

– Barbara Ostafin, Walka \u2013 Pytanie \u2013 B\u0142\u0105dzenie. \u017bycie perskiego medyka Burzuwayha w \u015bwietle Ksi\u0119gi Kalila i Dimna<\/em>, \u201eEthos\u201d nr 2, 2016 r.<\/p>\n\n\n\n

– Encyclopedia Britannica \u2013 opracowanie g\u0142\u00f3wnych hase\u0142 dotycz\u0105cych dzie\u0142 oraz autor\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

Ilustracje:<\/p>\n\n\n\n

– Rycina pochodz\u0105ca z jednego z przek\u0142ad\u00f3w „Pa\u0144czatantry” – „O ptaku, kt\u00f3ry przechytrzy\u0142 kraba”, domena publiczna<\/p>\n\n\n\n

–  „O \u017cabie, pszczole i ptaku, co zabi\u0142y s\u0142onia” – miniatura z „Ksi\u0119gi Papugi” – manuskryptu z prze\u0142omu XVIII i XIX w. znajduj\u0105cego si\u0119 w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n

Magdalena Ginter-Fro\u0142ow, Ksi\u0119ga Papugi Nechszebiego ze zbior\u00f3w Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/em>, Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, Polski Instytut Studi\u00f3w nad Sztuk\u0105 \u015awiata<\/p>\n\n\n\n

– Majna i Chod\u017ceste – miniatura z „Ksi\u0119gi Papugi” – manuskryptu z prze\u0142omu XVIII i XIX w. znajduj\u0105cego si\u0119 w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n

Magdalena Ginter-Fro\u0142ow, Ksi\u0119ga Papugi Nechszebiego ze zbior\u00f3w Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/em>, Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, Polski Instytut Studi\u00f3w nad Sztuk\u0105 \u015awiata<\/p>\n\n\n\n

–  „O tym, jak szakala wybrano kr\u00f3lem, a potem go zabito” –  miniatura z „Ksi\u0119gi Papugi” – manuskryptu z prze\u0142omu XVIII i XIX w. znajduj\u0105cego si\u0119 w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n

Magdalena Ginter-Fro\u0142ow, Ksi\u0119ga Papugi Nechszebiego ze zbior\u00f3w Biblioteki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/em>, Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, Polski Instytut Studi\u00f3w nad Sztuk\u0105 \u015awiata<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dawno, dawno temu\u2026 za siedmioma g\u00f3rami, za siedmioma morzami – w kraju tak egzotycznym i pi\u0119knym, \u017ce a\u017c trudno go opisa\u0107 prostymi s\u0142owami, \u017cyli ludzie, kt\u00f3rzy w pami\u0119ci zachowali najstarsze przypowie\u015bci \u015bwiata. Tym krajem by\u0142y Indie\u2026<\/p>\n

_____________________________________<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":345,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[6,1],"tags":[],"class_list":["post-104","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":432,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104\/revisions\/432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/345"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}