{"id":101,"date":"2023-03-30T12:56:06","date_gmt":"2023-03-30T12:56:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/?p=101"},"modified":"2023-07-24T22:12:49","modified_gmt":"2023-07-24T22:12:49","slug":"wedrowka-basni-kolebka-basni-cz-ii-ksiega-tysiaca-i-jednej-nocy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/2023\/03\/30\/wedrowka-basni-kolebka-basni-cz-ii-ksiega-tysiaca-i-jednej-nocy\/","title":{"rendered":"W\u0119dr\u00f3wka ba\u015bni \u2013 kolebka ba\u015bni, cz. II \u2013 \u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kokino-623926.shoparena.pl\/userdata\/public\/assets\/Ba%C5%9Bnie\/SNOW_20230320_143748_817.jpg\" alt=\"W\u0119dr\u00f3wka ba\u015bni \u2013 kolebka ba\u015bni, cz. II\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&nbsp;Ilustracja Micha\u0142 Bylina &#8211; &#8222;Czarodziejska ksi\u0119ga&#8221; J. Porazi\u0144ska<\/p>\n\n\n\n<p>Nigdy nie zastanawia\u0142am si\u0119 nad tym, czy kanon najbardziej znanych mi bajek ma du\u017co g\u0142\u0119biej si\u0119gaj\u0105ce korzenie ni\u017c wiek XIX, w kt\u00f3rym gatunek ten zdecydowanie rozkwit\u0142 i utrzyma\u0142 si\u0119 na wysokiej fali popularno\u015bci a\u017c do czas\u00f3w nam wsp\u00f3\u0142czesnych. Postanowi\u0142am zatem podr\u0105\u017cy\u0107 ten temat i zapozna\u0107 si\u0119 z histori\u0105 znacznie starszych tekst\u00f3w, kt\u00f3re &#8211; jak si\u0119 okazuje \u2013 by\u0142y nierzadko \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji ojc\u00f3w europejskiej ba\u015bni (H. Ch. Andersen, bracia Grimm, Perrault, Basile, Straparola \u2013 mowa o nich w poprzedniej cz\u0119\u015bci tego artyku\u0142u).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-hover-color-color has-text-color\"><strong>Historia ko\u0142em si\u0119 toczy, czyli jak od tysi\u0105cleci opowiadamy w k\u00f3\u0142ko to samo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>By\u0107 mo\u017ce do tej pory nie zdawali\u015bcie sobie sprawy z tego, ze ba\u015bnie oparte s\u0105 na pewnych schematach opowie\u015bci pochodz\u0105cych cz\u0119sto nawet sprzed tysi\u0105cleci. Podawane z ust do ust bab\u0107, mam i piastunek, przetrwa\u0142y do dzi\u015b, cho\u0107 w r\u00f3\u017cnej postaci. Bez wzgl\u0119du na szeroko\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 geograficzn\u0105 natrafiamy na te same lub niesamowicie podobne w\u0105tki ba\u015bniowe, kt\u00f3re mimo \u017ce przekszta\u0142cane i dostosowywane do panuj\u0105cych reali\u00f3w kulturowych, politycznych i religijnych danych spo\u0142ecze\u0144stw, pozostaj\u0105 wci\u0105\u017c uniwersalne i w swojej istocie niezmienne. Odwieczna walka dobra ze z\u0142em by\u0142a tu motywem nadrz\u0119dnym, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego kr\u0105\u017cy\u0142y liczne przypowie\u015bci maj\u0105ce za zadanie ukszta\u0142towa\u0107 kr\u0119gos\u0142up moralny przysz\u0142ych mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w, inteligencji, a w ko\u0144cu tak\u017ce i tych najbiedniejszych, do kt\u00f3rych echa opowie\u015bci r\u00f3wnie\u017c trafia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Niesamowite jest wi\u0119c to, \u017ce pomimo tak ogromnych r\u00f3\u017cnic powsta\u0142ych na przestrzeni dziej\u00f3w, pewne schematy pozostaj\u0105 wci\u0105\u017c \u017cywe i dalej pe\u0142ni\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 edukacyjn\u0105 oraz wychowawcz\u0105. Do jednych z tych w\u0142a\u015bnie cudownie przemawiaj\u0105cych do wyobra\u017ani tekst\u00f3w kulturowych nale\u017cy&nbsp;<strong>\u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d<\/strong>, kt\u00f3rej wspania\u0142a i bogata historia zawiera si\u0119 w jeszcze starszych od niej dzie\u0142ach. Przeplataj\u0105c si\u0119 tak z pradawnymi tekstami kultury tworzy wi\u0119c pi\u0119kn\u0105 metafor\u0119 w\u0142asnej powie\u015bci ramowej (szkatu\u0142kowej), w kt\u00f3rej ka\u017cda opowie\u015b\u0107 \u0142\u0105czy si\u0119 z kolejn\u0105, tworz\u0105c cudowny \u0142a\u0144cuch powi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-hover-color-color has-text-color\"><strong>\u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d to niekwestionowane&nbsp;<strong>arcydzie\u0142o literatury arabskiej<\/strong>, kt\u00f3re powsta\u0142o na kanwie&nbsp;<strong>przekazywanych sobie ustnie opowie\u015bci ludowych<\/strong>. To tak\u017ce jedno z najbardziej znanych zbior\u00f3w ba\u015bni spisanych jako ca\u0142o\u015b\u0107 na prze\u0142omie&nbsp;<strong>IX i X w. n. e.<\/strong>&nbsp;Ma charakterystyczny dla siebie&nbsp;<strong>uk\u0142ad szkatu\u0142kowy<\/strong>, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy posta\u0107 ksi\u0119\u017cniczki&nbsp;<strong>Szeherezady<\/strong>&nbsp;opowiadaj\u0105cej co noc \u2013 tysi\u0105c i jeden raz swojemu m\u0119\u017cowi niesamowite historie. Robi to po to, by unikn\u0105\u0107 wyroku \u015bmierci, jaki ci\u0105\u017cy na niej odk\u0105d su\u0142tan&nbsp;<strong>Szachrijar<\/strong>&nbsp;przekonany o niewierno\u015bci kobiet postanowi\u0142 wydawa\u0107 na \u015bmier\u0107 ka\u017cd\u0105 sw\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 tu\u017c po nocy po\u015blubnej. Ka\u017cda z tych ba\u015bniowych opowie\u015bci nios\u0142a ze sob\u0105 mora\u0142 i mia\u0142a przekazywa\u0107 system warto\u015bci, jaki powinien przy\u015bwieca\u0107 ka\u017cdemu mo\u017cnow\u0142adcy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kokino-623926.shoparena.pl\/userdata\/public\/assets\/Ba%C5%9Bnie\/Arabian_nights_manuscript.jpg\" alt=\"Ksi\u0119ga Tysi\u0105ca i jednej nocy - manuskrypt z XIV w.\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&nbsp;Manuskrypt pochodzenia arabskiego z XIV w<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-hover-color-color has-text-color\"><strong>Jak arabski zbi\u00f3r ba\u015bni trafi\u0142 do Europy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d obecnie zawieraj\u0105ca oko\u0142o&nbsp;<strong>300. opowie\u015bci<\/strong>&nbsp;za spraw\u0105 swojej popularno\u015bci doczeka\u0142a si\u0119 setek przek\u0142ad\u00f3w, adaptacji oraz wyda\u0144 na ca\u0142ym \u015bwiecie i tym samym na zawsze pozostanie jednym z najwybitniejszych dzie\u0142 \u015bwiatowej literatury.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0105tki ba\u015bniowe, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w niej, zago\u015bci\u0142y te\u017c na sta\u0142e w naszej wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze, staj\u0105c si\u0119 podstaw\u0105 wielu realizacji filmowych, jak np. Aladyn, kt\u00f3ry zainspirowa\u0142 wytw\u00f3rni\u0119 film\u00f3w Disney\u2019a (cho\u0107 sama ba\u015b\u0144 nie zalicza\u0142a si\u0119 do zbioru oryginalnych historii zawartych w Ksi\u0119dze, o czym przeczytacie p\u00f3\u017aniej).<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba jednak wspomnie\u0107, \u017ce gdyby nie pewien francuski \u2013 fenomenalny \u2013&nbsp;<strong>t\u0142umacz, poliglota<\/strong>&nbsp;(przet\u0142umaczy\u0142 na francuski nie tylko s\u0142ynny, arabski zbi\u00f3r ba\u015bni, ale tak\u017ce m.in. Koran) \u2013&nbsp;<strong>Antoine Galland<\/strong>, by\u0107 mo\u017ce \u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d nie sta\u0142aby si\u0119 tak popularnym i poczytnym tekstem zar\u00f3wno w Europie wieku XVIII, jak i czas\u00f3w nam wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-color-color has-text-color\"><strong>Galland \u2013 ojciec chrzestny \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Antoine Galland by\u0142 naprawd\u0119 wybitnym t\u0142umaczem. Nikt inny nie przet\u0142umaczy\u0142 arabskich ba\u015bni z tak\u0105 lekko\u015bci\u0105, jak uczyni\u0142 to ten francuski orientalista. Dzi\u0119ki niemu i jego przek\u0142adowi ba\u015bni w Europie rozpowszechni\u0142 si\u0119 te\u017c obraz \u201eba\u015bniowej\u201d kultury Bliskiego Wschodu, a zami\u0142owanie egzotycznym dla nas orientem trwa\u0142o jeszcze do ko\u0144ca XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\"><em>\u201ePoza Bibli\u0105 ma\u0142o jest ksi\u0105\u017cek tak znanych na \u015bwiecie jak cykl arabski w adaptacji Gallanda\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">Wst\u0119p do studi\u00f3w nad Tysi\u0105cem nocy i jedn\u0105 &#8211; 1981 r. &#8211; J. Oestrup, du\u0144ski orientalista<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak zanim \u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d trafi\u0142a w r\u0119ce Gallanda przemierzy\u0142a naprawd\u0119 d\u0142ug\u0105 drog\u0119\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kokino-623926.shoparena.pl\/userdata\/public\/assets\/Ba%C5%9Bnie\/One_Thousand_and_One_Nights26.jpg\" alt=\"Ilustracja pochodz\u0105ca z jednej z ba\u015bni Ksi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">Ilustracja jednej z ba\u015bni &#8222;Ksi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-hover-color-color has-text-color\"><strong>U \u017ar\u00f3d\u0142a arabskich ba\u015bni<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d to&nbsp;<strong>zbi\u00f3r przypowie\u015bci ludowych<\/strong>, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy\u0142y od wiek\u00f3w w obr\u0119bie Bliskiego Wschodu oraz P\u00f3\u0142wyspu Indyjskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Najstarsze zapiski dotycz\u0105ce zbioru indyjsko-perskich ba\u015bni pod nazw\u0105&nbsp;<strong>\u201eHezar Efsane\u201d<\/strong>&nbsp;(<strong>\u201eTysi\u0105c opowie\u015bci\u201d<\/strong>) odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w literaturze przedmuzu\u0142ma\u0144skiej Iranu. Z nich z kolei przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 on mi\u0119dzy&nbsp;<strong>IX a X w.<\/strong>&nbsp;w zbi\u00f3r arabski pod nazw\u0105&nbsp;<strong>\u201eTysi\u0105ca nocy\u201d,<\/strong>&nbsp;kt\u00f3ry zosta\u0142 spisany najprawdopodobniej w stolicy Iraku &#8211; Bagdadzie. Niestety z tamtego okresu do naszych czas\u00f3w nie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne r\u0119kopisy. Wiemy jedynie tyle, \u017ce zbi\u00f3r ba\u015bni \u0142\u0105czy\u0142a stylistyczna rama pod postaci\u0105 snuj\u0105cej niesamowite opowie\u015bci ksi\u0119\u017cniczki Szeherezady.<\/p>\n\n\n\n<p>Na tym jednak nie koniec opowie\u015bci o staro\u017cytnych ba\u015bniach, poniewa\u017c z biegiem lat ksi\u0119ga przemierzy\u0142a kolejn\u0105 d\u0142ug\u0105 drog\u0119, kt\u00f3ra&nbsp;<strong>w wieku XII zawiod\u0142a j\u0105 do Egiptu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Z pa\u0144stwem faraon\u00f3w \u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d jest ju\u017c nierozerwalnie zwi\u0105zana od wiek\u00f3w i tam te\u017c doczeka\u0142a si\u0119 sporych modyfikacji. Cz\u0119\u015b\u0107 opowie\u015bci zosta\u0142o zupe\u0142nie odrzuconych, inne do\u0142o\u017cono, a ca\u0142o\u015b\u0107 dostosowano do aktualnie tam panuj\u0105cych reali\u00f3w polityczno-religijnych. Sam za\u015b zbi\u00f3r w tamtych czasach nabra\u0142 jednolitego, bardzo egipskiego charakteru. Dalsz\u0105 histori\u0119 ksi\u0119gi, kt\u00f3ra trafi\u0142a wreszcie do Europy ju\u017c znacie :).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-color-color has-text-color\"><strong>Czego nie wiecie o \u201eKsi\u0119dze tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Co ciekawe najbardziej spopularyzowana w naszych czasach opowie\u015b\u0107 o&nbsp;<strong>Aladynie<\/strong>&nbsp;&#8211; kt\u00f3rego akcja w pierwszych&nbsp;europejskich t\u0142umaczeniach manuskrypt\u00f3w rozgrywa si\u0119&nbsp;<strong>w Chinach<\/strong>&nbsp;&#8211; nie wlicza si\u0119 do zbioru oryginalnych ba\u015bni zawartych w \u201eKsi\u0119dze tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d. Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p>Aladyn \u2013&nbsp;<strong>Ala ad-Din<\/strong>&nbsp;czy nawet&nbsp;<strong>Ala ad-Din Abu asz-Szamat<\/strong>&nbsp;to posta\u0107, kt\u00f3ra wprawdzie pojawia si\u0119 w zebranych ba\u015bniach ksi\u0119gi, ale figuruje tam jako shahbandar kupc\u00f3w<a href=\"https:\/\/kokino-623926.shoparena.pl\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;mianowany przez wezyra o dobrze znanym nam imieniu&nbsp;<strong>D\u017cafar<\/strong>. W tej samej opowie\u015bci pojawia si\u0119 tak\u017ce&nbsp;<strong>Jasmina<\/strong>, ale nie jest ona pi\u0119kn\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0105, a niewolnic\u0105 kupion\u0105 Ala ad-Dinowi w ramach pocieszenia za utrat\u0119 pierwszej \u017cony.<\/p>\n\n\n\n<p>Sk\u0105d wi\u0119c w naszej kulturze wyst\u0119puje opowie\u015b\u0107 o zaczarowanej lampie Aladyna, jego lataj\u0105cym dywanie i pi\u0119knej ksi\u0119\u017cniczce Jasminie?<\/p>\n\n\n\n<p>Sprawc\u0105 ca\u0142ego zamieszania jest wspomniany ju\u017c wcze\u015bniej francuski t\u0142umacz Antoine Galland, kt\u00f3ry mia\u0142 zapisa\u0107 t\u0119 ba\u015b\u0144 po tym, jak opowiedzia\u0142 mu j\u0105 pewien Syryjczyk&nbsp;<strong>Hanna Diyab<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-hover-color-color has-text-color\"><strong>Prawdziwe pochodzenie Aladyna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Antun Yusuf Hanna Diyab<\/strong>&nbsp;by\u0142 maronit\u0105 z Aleppo (Syria), kupcem &#8211; poliglot\u0105, kt\u00f3ry trafi\u0142 do Francji na zaproszenie spotkanej grupy archeolog\u00f3w wys\u0142anych do Aleppo przez \u00f3wczesnego kr\u00f3la Francji \u2013 Ludwika XIV. Tam te\u017c \u2013 w Pary\u017cu &#8211; pozna\u0142 Antoine Gallanda, kt\u00f3remu opowiedzia\u0142 wiele historii w j\u0119zyku francuskim. Opowie\u015bci te trafi\u0142y, jak si\u0119 potem okaza\u0142o, do kolejnych tom\u00f3w \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d, jako historie przet\u0142umaczone z arabskich manuskrypt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych nie istnia\u0142a dot\u0105d \u017cadna wzmianka o tym, \u017ce \u201eautorem\u201d cz\u0119\u015bci spisanych opowie\u015bci by\u0142 Diyab. Sytuacja ta zmieni\u0142a si\u0119 stosunkowo niedawno po ujawnieniu autobiografii Syryjczyka z Bibliotek Watyka\u0144skich, w kt\u00f3rych przetrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Z jego autobiografii mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce oczytany i bogaty w ciekawe do\u015bwiadczenia \u017cyciowe Hanna Diyab m\u00f3g\u0142 wple\u015b\u0107 w historie o Aladynie i Ali Babie w\u0105tki biograficzne, b\u0119d\u0105ce echem jego barwnych, zamorskich podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-neve-link-hover-color-color has-text-color\"><strong>Co w \u201eKsi\u0119dze tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d pozostaje zatem oryginalne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie spos\u00f3b odnale\u017a\u0107 dzi\u015b tylko jedno \u017ar\u00f3d\u0142o, z kt\u00f3rego zaczerpni\u0119te zosta\u0142y wszystkie opowie\u015bci zawarte w dwunastu tomach \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d. Jest to w ko\u0144cu dzie\u0142o, kt\u00f3re powstawa\u0142o na przestrzeni wielu stuleci, na styku r\u00f3\u017cnych kultur i wierze\u0144, stanowi\u0105c kompilacj\u0119 ludowych opowie\u015bci przenoszonych u zarania swych dziej\u00f3w metod\u0105 ustn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Snuj\u0105c rozwa\u017cania o tym jednym z najwi\u0119kszych dzie\u0142 literatury ludowej musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest to de facto efekt pracy zbiorowej i to w dodatku przetworzony przez magiel wielu epok oraz styl\u00f3w poszczeg\u00f3lnych t\u0142umaczy. Jak to bywa w tego rodzaju tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 opowie\u015bci zaczynaj\u0105 \u017cy\u0107 swoim \u017cyciem i nie ma w tym absolutnie nic z\u0142ego, je\u015bli ba\u015bnie te pozostaj\u0105 wci\u0105\u017c aktualne i dostarczaj\u0105 nam wspania\u0142ych, r\u00f3\u017cnorodnych dozna\u0144 i emocji.<\/p>\n\n\n\n<p>To jednak nie koniec poszukiwania najstarszych ba\u015bni \u015bwiata\u2026 Bo \u201eKsi\u0119ga tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d nie jest najdawniejszym zbiorem ba\u015bni, jakie zna ludzko\u015b\u0107. O absolutnej kolebce ba\u015bni \u2013&nbsp;<strong>&#8222;Pa\u0144czatantrze&#8221;<\/strong>&nbsp;przeczytacie w kolejnym wpisie z serii \u201eW\u0119dr\u00f3wka ba\u015bni\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cecie skoczy\u0107 do niego ju\u017c teraz:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/2023\/04\/12\/wedrowka-basni-kolebka-basni-cz-iii-panczatantra\/\" data-type=\"URL\" data-id=\"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/2023\/04\/12\/wedrowka-basni-kolebka-basni-cz-iii-panczatantra\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kolebka ba\u015bni, cz. III &#8211; &#8222;Pa\u0144czatantra<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli nie czyta\u0142e\u015b\/a\u015b pierwszej cz\u0119\u015bci, to&nbsp;koniecznie zajrzyj tutaj:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/2023\/07\/03\/wedrowka-basni-ojcowie-basni-cz-i\/\" data-type=\"URL\" data-id=\"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/2023\/07\/03\/wedrowka-basni-ojcowie-basni-cz-i\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ojcowie ba\u015bni, cz. I<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">Z czego m.in. korzysta\u0142am przy tworzeniu tego artyku\u0142u?<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&nbsp;&#8211; Jadwiga Rudnicka, \u201eTysi\u0105c nocy i jedna\u201d w kulturze literackiej polskiego O\u015bwiecenia, Pami\u0119tnik Literacki, 1993 r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&#8211; W\u0142adys\u0142aw Kubiak, Wst\u0119p do \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d, Gda\u0144sk, 2001 r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&#8211; Jamila Oueslati, \u201eBa\u015bnie tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d. Pomi\u0119dzy Wschodem a Zachodem, artyku\u0142 ze strony&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.uniwerysteckie.pl\/\">uniwerysteckie.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&#8211; Encyclopedia Britannica \u2013 opracowanie g\u0142\u00f3wnych hase\u0142 dotycz\u0105cych dzie\u0142 oraz autor\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&#8211; Joanna \u017belazi\u0144ska, Ba\u015bniologia #1: Co Aladyn ma wsp\u00f3lnego z Wersalem, blog \u201ePrzed obrazem\u201d, 2019 r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">Ilustracje:<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&#8211; Manuskrypt pochodzenia arabskiego z XIV w., domena publiczna<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\">&#8211; Ilustracja jednej z ba\u015bni &#8222;Ksi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy&#8221;, domena publiczna<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:10px\"><a href=\"https:\/\/kokino-623926.shoparena.pl\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Perski urz\u0119dnik portowy odpowiedzialny za kupc\u00f3w oraz pob\u00f3r podatk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nigdy nie zastanawia\u0142am si\u0119 nad tym, czy kanon najbardziej znanych mi bajek ma du\u017co g\u0142\u0119biej si\u0119gaj\u0105ce korzenie ni\u017c wiek XIX, w kt\u00f3rym gatunek ten zdecydowanie rozkwit\u0142 i utrzyma\u0142 si\u0119 na wysokiej fali popularno\u015bci a\u017c do czas\u00f3w nam wsp\u00f3\u0142czesnych. Postanowi\u0142am zatem podr\u0105\u017cy\u0107 ten temat i zapozna\u0107 si\u0119 z histori\u0105 znacznie starszych tekst\u00f3w&#8230;<\/p>\n<p>_____________________________________<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":400,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[6,1],"tags":[],"class_list":["post-101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":433,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions\/433"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/400"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kurka-bajdurka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}